Een lezing over het ontstaan en de betekenis van familienamen. Ooit leefden mensen met slechts één naam. Dat waren Germaanse namen zoals Brecht, Boudewijn, Clotilde of Ermelinde, of – na de kerstening – Bijbelse namen zoals Jan, Pieter, Anna of Elisabeth.
Gaandeweg bleken die voornamen binnen de middeleeuwse gemeenschappen onvoldoende om mensen van elkaar te onderscheiden. Daarom kregen naamdragers een bijnaam. Die kon verwijzen naar een ouder: zo werd Jan, de zoon van Matthijs, Jan Matthijs, en Brecht, de zoon van Bele (een verkorting van Isabele), heette in de volksmond Brecht Bele(n).
Bijnamen konden ook verwijzen naar een beroep (De Backer, Timmerman), een lichamelijk, karakter- of gedragskenmerk (De Grote, Bruynooghe, Snauwaert, De Vos), de plaats van herkomst (Van Parijs, Maldegem, Brusselaars) of de woonplaats van de naamdrager (Van de Velde, Mortelmans, Opdenakker).
Reeds in de middeleeuwen gingen zulke bijnamen over op de volgende generaties. Vanaf het moment dat een bijnaam erfelijk wordt, spreken we van een familienaam. Al onze familienamen gaan dus terug op betekenisvolle bijnamen die iets onthullen over de eerste naamdrager.